طاهره زینالی / روزنامه نگار

وقتی هیأت وزیران در بهمن‌ماه سال گذشته، جعفر قائم‌پناه معاون اجرایی رئیس‌جمهور را به عنوان نماینده ویژه رئیس‌جمهور برای حل و فصل مسائل و مشکلات حمل‌ونقل و گمرک مرز بازرگان منصوب کرد، از همان ابتدا این پرسش در ذهن بسیاری شکل گرفت که جایگاه استاندار آذربایجان‌غربی در این میان چیست؟ مگر نه اینکه طبق قانون، استاندار عالی‌ترین مقام اجرایی دولت در استان و مسئول هماهنگی همه دستگاه‌هاست؟ پس سپردن مأموریتی موازی به یک مقام دیگر، ولو در سطح معاون رئیس‌جمهور، چه پیامی برای مدیریت استان داشت؟
️نشانه‌های این ناهماهنگی نیز خیلی زود خود را نشان داد. در سفرها و بازدیدهای قائم‌پناه از مرز بازرگان، خبری از حضور رضا رحمانی استاندار آذربایجان‌غربی نبود؛ حال آنکه بازرگان مهم‌ترین مرز زمینی کشور و قلب تپنده تجارت ایران با اروپاست. اینکه استاندار دعوت نشده بود یا خود ترجیح داده بود در این برنامه‌ها حضور نداشته باشد، مسئله اصلی نیست؛ مهم آن است که ساختار تصمیم‌گیری درباره بازرگان، دچار دوگانگی شده بود.
️اما حالا به نظر می‌رسد دولت نیز به این جمع‌بندی رسیده که اداره امور مرزی بدون محوریت استاندار، نه منطقی است و نه عملی. اظهارات اخیر سیدحمید پورمحمدی رئیس سازمان برنامه و بودجه در جلسه مربوط به مرز بازرگان در تهران، عملاً بازگشت به همین اصل قانونی و مدیریتی بود؛ جایی که او صراحتاً اعلام کرد استاندار، نماینده عالی دولت در آذربایجان‌غربی و فرمانده هماهنگی دستگاه‌ها در استان است و همه مجموعه‌ها باید در چارچوب مدیریت او عمل کنند.
️این موضع‌گیری را باید یک اصلاح مهم در رویکرد دولت دانست. شاید دولت نتواند یا نخواهد مصوبه قبلی خود درباره قائم‌پناه را تغییر دهد؛ چرا که چنین اقدامی می‌تواند شائبه عقب‌نشینی یا بی‌اعتنایی به معاون اجرایی رئیس‌جمهور را ایجاد کند. اما تأکید بر محوریت استاندار، در عمل همان اصلاحی است که باید زودتر اتفاق می‌افتاد.

واقعیت این است که توسعه مرز بازرگان، تکمیل آزادراه تبریز ـ ارومیه ـ بازرگان، تجهیز پایانه به امکانات مدرن و رفع موانع تجاری، بیش از هر چیز نیازمند مدیریت واحد، هماهنگی میدانی و اشراف کامل به ظرفیت‌ها و مشکلات استان است؛ مسئولیتی که طبیعتاً بر عهده استاندار قرار دارد.
️اکنون که دولت بر نقش محوری رحمانی تأکید کرده، انتظار می‌رود همه دستگاه‌ها نیز از حاشیه‌سازی و موازی‌کاری فاصله بگیرند و با تمرکز بر توسعه زیرساخت‌های مرزی، زمینه بهره‌مندی مردم آذربایجان‌غربی از ظرفیت عظیم بازرگان را فراهم کنند؛ ظرفیتی که سال‌هاست درباره آن سخن گفته می‌شود اما همچنان نیازمند تصمیمات بزرگ و مدیریت منسجم است.